Badania krwi w ciąży

Edipresse

Choć mało przyjemne, badania krwi w ciąży są konieczne po to, by dowiedzieć się, co dzieje się w organizmie przyszłej mamy.

Podpowiadamy jakie wyniki powinny Cię zaniepokoić i co oznaczają tajemnicze skróty na karcie badań.

Powinnaś zrobić morfologię przy pierwszej wizycie, a potem co dwa miesiące. To badanie dostarcza dużo informacji o funkcjonowaniu całego organizmu. Ukazuje mechanizmy obronne, które uaktywniają się podczas walki z chorobami. Pozwala też m.in. wykryć początki anemii i jej prawdopodobne przyczyny (brak żelaza, witamin z grupy B, kwasu foliowego). Analizując wynik, lekarz zwraca uwagę na poziom hemoglobiny, który nie powinien być niższy niż 11 g/dl, liczbę erytrocytów (w niedokrwistości – maleje), a także na liczbę leukocytów (wzrost może świadczyć o infekcji). Ważne są również płytki krwi – ich niedobór nazywamy małopłytkowością. W niektórych sytuacjach wymaga ona leczenia.

Sprawdź wyniki morfologii krwi
Pojedyncze wyniki poniżej normy nie powinny Cię martwić – mogą być typowe dla Twojego organizmu. Lekarz ocenia całą morfologię, biorąc pod uwagę wiek ciąży i wcześniejsze badania.
• Hemoglobina (Hb, HGB) – 11,5-13,5 g/dl
Wynik poniżej normy najczęściej wskazuje na niedokrwistość (anemię), spowodowaną zbyt małą ilością żelaza.
• Erytrocyty, krwinki czerwone (E, RBC) – 3,5-4,5 mln/mikrolitr
Okresowe obniżenie ich ilości jest w ciąży fizjologiczne. Wartość poniżej normy może wynikać z utraty krwi, niedoboru witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza.
• Leukocyty, krwinki białe (L, WBC) – 10-15 tys./mikrolitr
W czasie ciąży jest ich więcej. Wynik ponad normę towarzyszy infekcjom, uszkodzeniom tkanek, a poniżej jej – chorobom hematologicznym.
• Płytki krwi, trombocyty (PLT) – 100-300 tys./mikrolitr
Ich ilość musi być kontrolowana przez całą ciążę, bo płytki krwi odgrywają podstawową rolę w krzepliwości krwi.
• Hematokryt, gęstość krwi (Ht) – 37-52%
Zależy od ilości wszystkich elementów morfologicznych krwi. Niższa wartość występuje przy niedokrwistości,
a wyższa podczas stanów odwodnienia.
• Glukoza 70-105 mg%
Przez całą ciążę powinna utrzymywać się w ściśle określonych granicach. Wynik powyżej normy wskazuje na zagrożenie cukrzycą, poniżej – na dietę niskowęglowodanową.
• Żelazo całkowite 60-150 mikrogram/dl
Wartość poniżej normy to jedna z najczęstszych przyczyn niedokrwistości, ponieważ żelazo jest podstawowym składnikiem hemoglobiny.

Poziom glukozy
Hormony ciążowe pojawiające się w organizmie kobiety podnoszą poziom glukozy we krwi. Wówczas, przy tej samej diecie, podwyższa się ilość cukru we krwi (cukier może pojawić się także w moczu), niekiedy do niebezpiecznego poziomu. Zwykle dzieje się to w drugiej połowie ciąży. Żeby wykryć ten stan, u każdej kobiety sprawdza się reakcję organizmu po wypiciu 50 g glukozy – tzw. test GTT, czyli przesiewowy test obciążenia glukozą.
Powinnaś go wykonać między 24. a 28. tygodniem. Polega on na badaniu stężenia glukozy we krwi na czczo, drugie oznaczenie wykonuje się godzinę po wypiciu szklanki wody z rozpuszczonymi 50 g glukozy. Nieprawidłowe wyniki (na czczo – powyżej 105 mg%, w godzinę po obciążeniu 50 g glukozy – powyżej 140 mg%) mogą świadczyć o cukrzycy ciężarnych. W celu jej potwierdzenia lekarz zleca zazwyczaj wykonanie jeszcze jednego testu obciążenia 75 g glukozy. Gdy wynik jest powyżej 140 mg% , robi się test z wyższą dawką glukozy – 75 g (OGTT). Badanie to wykonuje się pomiędzy 24. a 27. tygodniem ciąży. Cukrzyca ciężarnych to choroba, która dotyczy ok. 3% kobiet.

Grupa krwi
Podczas pierwszego badania lekarz zleci Ci określenie grupy krwi wraz z czynnikiem Rh. Te dane powinnaś mieć wpisane nie tylko do książeczki zdrowia, ale także do podręcznych dokumentów, które stale nosisz przy sobie. Gdy masz ujemne Rh (jak 15% kobiet), będziesz musiała zrobić badanie serologiczne określane jako odczyn Coombsa. Pozwala ono na wykrycie w Twoim organizmie przeciwciał odpornościowych, które pojawiają się w przypadku konfliktu serologicznego – jako reakcja na krew dziecka o odmiennym Rh. Badanie to powtarza się w II i III trymestrze ciąży. Gdy masz ujemne Rh, a Twoje dziecko dodatnie, w ciągu trzech dni po porodzie otrzymasz immunoglobulinę anty-Rh, by zapobiec powstaniu przeciwciał.

Niezgodność czynnika Rh
U 85% ludzi występuje czynnik Rh dodatni. To, czy jesteś Rh (–), ma duże znaczenie w ciąży, jeśli Twoje dziecko jest Rh (+). Jeżeli komuś przetacza się krew niezgodną z jego własną, ustrój podejmuje walkę z intruzem, wytwarzając przeciwciała, nazywane aglutyninami. Atakują one obce krwinki czerwone. Tak dzieje się, gdy kobieta Rh-ujemna nosi dziecko, które odziedziczyło dodatni czynnik Rh po ojcu Rh-dodatnim (1 na 11 przypadków). Na ogół krew dziecka nie miesza się z krwią matki, czasami jednak zdarza się, że jego krwinki przechodzą do jej krwi w czasie porodu, gdy odkleja się łożysko. Ustrój matki traktuje je jako obce i wytwarza przeciwciała. Nie ma to następstw dla zdrowia kobiety, ale może zaszkodzić dziecku. Jeżeli przeciwciała te są wytwarzane już podczas pierwszej ciąży, jest ich zwykle zbyt mało, by uszkodzić płód. Ale raz wytworzone pozostają w organizmie matki, a w czasie następnej ciąży mogą niszczyć krwinki czerwone drugiego dziecka i wywołać chorobę hemolityczną. Wytwarzanie przeciwciał można zatrzymać, wstrzykując matce Rh-ujemnej immunoglobulinę, która zapobiega skutkom konfliktu. Immunoglobulinę wstrzykuje się po porodzie, zanim rozpocznie się proces wytwarzania przeciwciał. Należy ją podać wtedy, kiedy krew płodu może przedostać się do krwiobiegu matki, np. w razie amniopunkcji (nakłucia worka owodniowego), założenia szwu okrężnego na szyjkę macicy, poronienia, ciąży pozamacicznej. W kolejnej ciąży, w razie wystąpienia objawów konfliktu serologicznego, trzeba będzie ciążę prowadzić w specjalistycznym ośrodku.

Ciśnienie krwi
Powinnaś mieć je zmierzone podczas pierwszej wizyty lekarskiej, by potem można było porównywać wyniki. Dobrze jest zrobić to kilka razy, by zobaczyć, jak ciśnienie się zmienia. Za normę uznaje się wartości od 95/60 do 135/85, a przeciętny prawidłowy wynik to 110/70 Hg. Jeśli masz niskie ciśnienie, możesz czuć się zmęczona i ospała, przy wysokim – pobudzona. Górna wartość (ciśnienie skurczowe) jest bardziej wrażliwa na zmiany w organizmie: stres, pośpiech itp. Dolna wartość (ciśnienie rozkurczowe) odzwierciedla stan Twojego serca podczas spoczynku. Niebezpieczną sytuacją jest, gdy ciśnienie rozkurczowe gwałtownie wzrasta o 20 Hg powyżej przeciętnych wartości. Może to wskazywać na nadciśnienie wywołane ciążą – nieprawidłowość, która występuje u ok. 7% kobiet.