Stop próchnicy butelkowej

Beata Turska

Tagi: zdrowie niemowlaka higiena niemowlaka karmienie butelką próchnica butelkowa

Nawet całkiem małe brzdące mają czasem kompletnie zniszczone zęby z powodu próchnicy butelkowej. Na szczęście kłopotom można zapobiec.

Próchnicę (też butelkową) powodują bakterie, które odżywiają się cukrem i produkują kwasy niszczące zęby. Im więcej „paliwa” (czyli cukru) mają do dyspozycji i im dłużej pozwolimy im hulać, tym większych dokonują spustoszeń.

Jak powstaje próchnica butelkowa?
Malec, który często pije z butelki, jest szczególnie narażony na próchnicę, bo zawarty w mleku, soczkach czy słodzonych herbatkach cukier ma długo kontakt z zębami – picie z butelki trwa dłużej niż z kubeczka.
Jeśli smyk zasypia przy butelce, jest jeszcze gorzej, bo podczas snu zmniejsza się wydzielanie śliny, która mogłaby obmyć oblepione pokarmem zęby i zmniejszyć zakwaszenie w jamie ustnej. Efekt? Ząbki, które dopiero co się pojawiły, zaczynają się psuć. Najpierw pojawiają się zmiany na górnych jedynkach w pobliżu dziąseł. Potem próchnica ogarnia coraz większe powierzchnie. Postępuje szybko i w krótkim czasie może kompletnie zniszczyć ząbki. Malec nie wygląda najlepiej, ma kłopoty z piciem zimnych i ciepłych napojów, poza tym zepsute zęby po prostu bolą.

Zapobiegaj próchnicy butelkowej!
Czy to znaczy, że wszystkie „butelkowe” dzieci są skazane na próchnicę? Nie. Trzeba tylko przestrzegać kilku zasad.
• Przyzwyczajaj smyka do picia niegazowanej wody mineralnej. Woda przepłukuje buzię, poza tym dzieci, które „od zawsze” ją piją, rzadziej domagają się słodzonych napojów, gdy są starsze.
• Nie dosładzaj herbatek, soczków itd.
• Niemowlęciu, które jeszcze nie ma ząbków, przecieraj dziąsła jałowym gazikiem zmoczonym przegotowaną wodą. Dzięki temu w buzi nie będą zalegać resztki pokarmu (z których chętnie korzystają bakterie).
• Gdy zaczynają pojawiać się ząbki, używaj szczoteczki przeznaczonej dla niemowląt (bardzo wygodne w użyciu są te, które można nałożyć na palec).
• Nie pozwalaj dziecku zasypiać przy butelce.
• Nie karm malca butelką dłużej niż to jest konieczne. Jak najszybciej ucz jedzenia łyżeczką i picia z kubeczka – od piątego–szóstego miesiąca (nie karm leżącego smyka!).
UWAGA! Dzieci karmione piersią także są narażone na próchnicę, ponieważ mleko kobiece zawiera cukier. O ząbki malucha trzeba dbać niezależnie od tego, w jaki sposób się go karmi.

Co robić?
Nie na wszystko masz wpływ, bo o podatności na próchnicę decydują m.in. geny i przebieg ciąży. Możesz jednak zrobić naprawdę wiele.
• Nie zarażaj. W jamie ustnej noworodka nie ma bakterii powodujących próchnicę. Zasiedlają ją stopniowo, m.in. poprzez kontakt ze śliną innych osób. Im później to zrobią, tym lepiej. Nie ułatwiaj im zadania: nie oblizuj smoczka ani łyżeczki, której używa twoje dziecko, nie pij z tego samego kubeczka i nie całuj malucha w usta.
• Pamiętaj o myciu. Szorując zęby, usuwasz tworzącą się na nich płytkę nazębną (żółtawy nalot złożony z bakterii i resztek pokarmu), a to właśnie jej „zawdzięczamy” rozwój próchnicy. Dlatego pielęgnację jamy ustnej trzeba zacząć jeszcze przed pojawieniem się pierwszego ząbka.
• Używaj szczoteczek odpowiednich do wieku dziecka.
• Pastę wprowadź, gdy maluch nauczy się pluć i masz pewność, że nie będzie jej połykał (najczęściej około trzeciego roku życia).
• Szoruj dziecku zęby co najmniej przez dwie minuty i rób to systematycznie, co najmniej dwa razy dziennie (najlepiej po posiłku). Dotrzyj do wszystkich zakamarków. Najwięcej płytki gromadzi się na wewnętrznych powierzchniach i między zębami.
• Pozwalaj dziecku na samodzielność, ale pamiętaj, że nawet najsprytniejszy malec nie jest w stanie wyszorować ząbków wystarczająco dobrze. Zrób to po nim raz jeszcze.
• Używaj pasty przeznaczonej dla dzieci (z fluorem) oraz często wymienianej szczoteczki (co cztery–pięć tygodni). Gdy dziecko potrafi już płukać buzię, kup mu płukankę.
• Regularnie odwiedzaj dentystę. Nawet jeśli dziecko ma zęby w idealnym stanie, powinno być pod stałą opieką stomatologa (wizyty co trzy–sześć miesięcy), najlepiej od chwili, gdy wyrżnie mu się pierwszy ząbek. Dziecko oswoi się z gabinetem i przyzwyczai do różnych zabiegów.
• Jeśli trzeba, lecz. Jeżeli mimo starań pojawi się próchnica, nie czekaj z leczeniem.

• 1
• 2
• »