Babyonline.pl
 
 
Gry
Rozwiń menu

Encyklopedia zdrowia dziecka

A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż Wszystkie

Ospa wietrzna

Ospa wietrzna (wiatrówka) to  choroba zakaźna, której najbardziej charakterystycznym objawem jest uciążliwa wysypka.  Można na nią zachorować niezależnie od wieku, najczęściej jednak zarażają się nią dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.   

Przeczytaj także: Choroby zakaźne wieku dziecięcego

Przyczyny ospy wietrznej

Ospę wietrzną wywołuje wirus varicella–zoster (VZV), który przenosi się przez bezpośredni kontakt, drogą kropelkową oraz na ubraniach, zabawkach, pościeli, a nawet wraz z wiatrem (stąd nazwa).
Chory na ospę zaraża innych już 2-3 dni przed pojawieniem się wysypki, przestaje dopiero po przyschnięciu  ostatnich pęcherzyków. Od zetknięcia się z wirusem do pojawienia się objawów mija od 10 do 21 dni.
Wiatrówką można też zarazić się od chorego na półpasiec, bo za obie choroby odpowiedzialny jest ten sam wirus.

Najczęstsze objawy ospy wietrznej

  • wysypka
  • stan podgorączkowy
  • gorączka
Najbardziej widocznym i najbardziej uciążliwym objawem ospy wietrznej jest wysypka.
Najpierw na skórze dziecka pojawiają się niewielkie plamki. Z plamek tworzą się grudki o średnicy 5-10 mm, z grudek wypełnione płynem surowiczym pęcherzyki, a z pęcherzyków krostki zmieniające się strupki, które odpadają po tygodniu, dwóch (a nawet trzech). W ich miejscu jeszcze przez jakiś czas widać niewielkie przebarwienia. Jeśli dziecko się nie drapie, na jego ciele nie pozostaną żadne blizny.
Wysypka szybko się rozprzestrzenia. Swędzące wykwity pojawiają się w kilku lub nawet kilkunastu rzutach (co kilka godzin) przez pierwsze 3-4 dni. Chory ma więc równocześnie i pęcherze, i strupki.
Wysypka może być niewielka (zaledwie kilka wykwitów) i pojawić się wyłącznie na plecach i brzuchu. Czasem jednak obejmuje całe ciało, w tym owłosioną skórę głowy. W 10 - 20 proc. przypadków obejmuje także  narządy płciowe, odbyt, powieki i wnętrze ust.  Zdarza się, że owrzodzenia pojawiają się na gałce ocznej.

Uwaga!
Jeśli pęcherze pojawiają się na gałce ocznej, dziecko musi jak najszybciej zostać zbadane przez lekarza – zlekceważenie ich mogłoby doprowadzić do uszkodzenia wzroku.

Wysypka przy ospie wietrznej


Przeczytaj także: Wysypka u dziecka - 6 najczęstszych wysypek u dzieci

Gorączka przy ospie wietrznej może być bardzo wysoka, nawet do 40 stopni. Na ogół pojawia się dzień przed wysypką. Jeśli ospa przebiega łagodnie,dziecko ma tylko stan podgorączkowy.

Możliwe objawy

  • ból głowy
  • ból gardła
  • katar
  • brak apetytu
  • ból brzucha
1-2 dni przed pojawieniem się wysypki dziecko może mieć objawy grypopodobne.  Dziecko może skarżyć się na  złe samopoczucie, ból głowy, mięśni i  gardła. Może mieć katar i nie mieć apetytu.

Kiedy do lekarza?

Z dzieckiem chorym na ospę zawsze trzeba się zgłosić do pediatry.

Leczenie i pielęgnacja dziecka z ospą wietrzną

Jeśli ospa ma wyjątkowo ostrą postać, lekarz może przepisać leki hamujące namnażanie się wirusów. W przypadku nadkażenia ranek bakteriami może być konieczne podanie antybiotyku, który uchroni dziecko przed bliznami.
Na ogół wystarczy jednak:

    •    Obniżanie gorączki. Jeśli gorączka przekracza 38 stopni, podaj dziecku paracetamol. Nie podawaj ibuprofenu ani aspiryny, by nie doszło groźnych powikłań.
    •    Zapobieganie swędzeniu. Gdy dziecko się drapie, może nadkazić ranki bakteriami, a po zdrapanych strupkach zostają blizny. Nie smaruj zmian polecanym kiedyś płynnym pudrodermem (nie pomaga, przywiera do zmian i utrudnia gojenie, a pod tworzącą się na skórze skorupką namnażają się bakterie), lecz  przepisanymi przez lekarza kremami przeciwwirusowymi i przeciwświądowymi lub roztworem wodnym gencjany. Pomóc mogą także krótkie kąpiele w letniej wodzie.
    •    Uspokajanie.  Jeśli dziecko nie może wytrzymać swędzenia, stosuje się także doustne leki przeciwhistaminowe  i uspokajające.    

Poza tym:
  • Ubierz dziecko w luźne, przewiewne, nie drażniące skóry ubranie.
  • Codziennie kąp dziecko lub myj je pod prysznicem. Kąpiel powinna być krótka, by przysychające strupki nie rozmiękły.
  • Obetnij krótko paznokcie i często myj ręce dziecka. Zmniejszysz w ten sposób ryzyko zadrapań i nadkażenia ran bakteriami.
  • Często zmieniaj pościel.
  • Chroń dziecko przed słońcem, także tuż po chorobie. Dzięki temu na skórze nie powstaną przebarwienia.
Przeczytaj także: Ospa u dzieci - jak ją przetrwać?

Powikłania ospy wietrznej

Na ospę wietrzną choruje się raz, jednak powodujące ją wirusy pozostają w organizmie w uśpieniu i w przyszłości mogą spowodować półpasiec.
U dzieci ospa wietrzna na ogół przebiega łagodnie i bez poważnych powikłań. Jednak nie zawsze tak się dzieje. Najczęstszym powikłaniem jest nadkażenie rozdrapanych zmian bakteriami. Zdarza się, że dochodzi do powikłań neurologicznych (np. ospowego zapalenia móżdżku) oraz hematologicznych. Inne możliwe powikłania to: zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego.
Ospa wietrzna jest szczególnie niebezpieczna dla noworodków, osób z obniżoną odpornością (np. leczonych cytostatykami) oraz  kobiet w ciąży.

Zapobieganie

Zakażenia ospą wietrzną trudno uniknąć, ponieważ wirus, który ją powoduje, przenosi się bardzo łatwo. Najlepszym sposobem uniknięcia choroby jest szczepienie ochronne. Osoby zdrowe, które miały kontakt z chorym, mogą chronić się przed zachorowaniem, szczepiąc się w ciągu 72 godzin. Dzięki temu nawet jeśli nie uda im się uniknąć wiatrówki, przejdą ją zdecydowanie łagodniej. 
 
Szczepić dziecko czy nie?


Sprawdź i wydrukuj aktualny kalendarz szczepień

Tekst: Beata Turska



X

Logowanie

avatar

Nie masz jeszcze konta ?

Zarejestruj się




Zapomniałeś hasła?