Babyonline.pl
 
 
Rozwiń menu

Krztusiec wciąż groźny dla małych dzieci

| 16.07.2014, aktualizacja: 04.09.2014 | 0

Specjaliści ostrzegają, że nie można zaprzestać szczepienia niemowląt, gdyż u nich krztusiec może mieć szczególnie ciężki przebieg. Krztusiec był jedną z najczęstszych przyczyn zgonów niemowląt. Obecnie choroba powraca.

separator
Wyślij e-mailem
separator
Oceń :
(3)
Niemowlę
fot. Fotolia
SPIS TREŚCI:
Kilkadziesiąt tysięcy rocznie: tyle osób chorowało w Polsce na krztusiec zanim wprowadzono szczepienia przeciw krztuścowi. W ostatnich latach krztusiec coraz częściej powraca. Ma on szczególnie ciężki przebieg u niemowląt i małych dzieci. U dorosłych często pozostanie nierozpoznany i mylony z innymi chorobami (np. zapalenie płuc). To często dorosły zaraża dziecko.

Co to jest krztusiec?

Krztusiec (koklusz) to choroba zakaźna: przyczyną krztuśca są bakterie, tzw. pałeczki krztuśca. Choroba jest bardzo zaraźliwa: 90 proc. osób, które nie są uodpornione, zakaża się krztuścem w wyniku kontaktu z chorą osobą. Krztuścem można się zakazić w każdym wieku, jednak najgroźniejszy przebieg ma choroba u niemowląt i małych dzieci.
Okres wylęgania choroby wynosi od 6 do 20 dni.
Bakterie, po przedostaniu się do organizmu, wnikają do tkanek. Wydzielają toksynę, która niszczy nabłonek drób oddechowych. Przedostaje się też do układu nerwowego i może uszkodzić mózg.

Jakie są objawy krztuśca?

Początkowo objawy krztuśca przypominają zwykłą infekcję: dziecko ma katar, ból gardła, czasem gorączkę. W tej fazie choroby krztusiec zwykle nie jest rozpoznawany (a jednocześnie jest to faza najbardziej zakaźna).
Po  ok. tygodniu do objawów dołącza się silny kaszel, często połączony z wymiotami. Kaszel jest bardzo charakterystyczny, przypomina "pianie koguta". Napady kaszlu mogą trwają wiele minut, prowadząc do wymiotów i osłabienia dziecka.
W kolejnych tygodniach napady kaszlu stopniowo ustępują, jednak choroba trwa zwykle wiele tygodni.

Jakie mogą być powikłania po krztuścu?

U 6 na 100 chorych dzieci występują powikłania po krztuścu (najczęściej u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia).
Najczęstsze powikłania to: bezdech, niedotlenienie, sinica, wymioty, bóle brzucha, drgawki, powstawanie przepuklin, pękanie naczyń krwionośnych w oku i na twarzy. Te powikłana powstają w wyniku nadmiernego wysiłku mięśni, zaangażowanych w kaszel.  Może też dojść do powikłań zagrażających życiu: zapalenie płuc, uszkodzenia mózgu spowodowanego niedotlenieniem (dochodzi do tego typu powikłań u 8-80 na 100 000 chorych dzieci w czasie napadowego kaszlu).

Jak szczepić dziecko przeciw krztuścowi?

W Polsce dostępne są dwa typy szczepionek przeciw krztuścowi (szczepionka błonica, tężec, krztusiec). Szczepienia dzieci do 2 lat są wykonywane obowiązkowo, bezpłatną szczepionką pełnokomórkową, zawierająca całe komórki pałeczek krztuśca. Rodzice mogą też kupić szczepionkę bezkomórkową przeciw krztuścowi.
Dla dzieci w 6 roku życia szczepienie realizowane jest preparatem bezkomórkowym, zawierający tylko wybrane białka tej bakterii.
Według obowiązkowego programu szczepień, każde dziecko powinno zostać zaszczepione 4 dawkami szczepionki w 2., 3-4. , 5-6.  i 16-18. miesiącu życia (szczepionką DTwP, zawierającą pełnokomórkowy składnik krztuścowy) oraz dawką przypominającą bezkomórkowej szczepionki DTaP w 6. roku życia.
Szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi (w skojarzeniu z błonicą i tężcem) jest też zalecana w 14. i 19. roku życia (zamiast szczepionki przeciw błonicy i krztuścowi). Osobom dorosłym jest zalecanie szczepienie przypominające przeciw krztuścowi co 10 lat (szczepioną bezkomórkową przeciw krztuścowi).

Czym różnią się szczepionki przeciw krztuścowi?

W Polsce są dostępne dwa rodzaje szczepionek przeciw krztuścowi: bezkomórkowe i pełnokomórkowe.
  • Szczepionki pełnokomórkowe (całokomórkowe) - DTwP z całokomórkowym składnikiem krztuścowym (wP). Zawierają całe komórki pałeczek krztuśca, które zostały osłabione działaniem wysokiej temperatury i środków chemicznych.
  • Szczepionki bezkomórkowe przeciw krztuścowi - DTaP z bezkomórkowym składnikiem krztuścowym (aP). Zawierają antygeny krztuśca (wyodrębnione elementy), które wywołują ochronną odpowiedź immunologiczną przed zachorowaniem na krztusiec. Dostępne są także szczepionki DTaP skojarzone dodatkowo ze szczepionką przeciw Hib, inaktywowaną szczepionką przeciw poliomyelitis oraz szczepionką przeciw wzw typu B czyli tzw. 5 w 1 lub 6 w 1. Decyzja o tym, którą szczepionką zaszczepić dziecko, powinna być podjęta po rozmowie z lekarzem.
Szczepionki pełnokomórkowe są nieco bardziej skuteczne niż szczepionki bezkomórkowe przeciw krztuścowi. Ochrona przez zachorowaniem na krztusiec po szczepionce pełnokomórkowej wynosi 6-8 lat, po bezkomórkowej – stopniowo zanika w ciągu 5 lat od podania ostatniej dawki. Jednak szczepionki bezkomórkowe powodują mniej niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) niż szczepionki pełnokomórkowe.
Dzieciom powyżej 5. roku życia i osobom dorosłym zaleca się szczepionki bezkomórkowe z obniżoną zawartością antygenów krztuścowych. Podawanie szczepionki całokomórkowej w tym wieku mogłoby powodować nasilone odczyny poszczepienne.

Których dzieci nie powinno się szczepić przeciw krztuścowi?

Nie można szczepić przeciw krztuścowi dzieci, które miały reakcję wstrząsową po poprzedniej dawce szczepionki, mają uczulenie na którykolwiek składnik szczepionki. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych po poprzedniej dawce szczepionki o podaniu kolejnej dawki szczepionki powinien każdorazowo zdecydować lekarz lub specjalista poradni konsultacyjnej ds. szczepień. Nie można szczepić przeciw krztuścowi dzieci chorych (infekcja, zwłaszcza z gorączką), mających zaburzenia neurologiczne (nawet przemijające). Lekarz może zadecydować o odłożeniu szczepienia lub o zaszczepieniu dziecka szczepionką bezkomórkową.

Jakie mogą wystąpić niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw krztuścowi?

Najczęstsza niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw krztuścowi to:
  • odczyny miejscowe (ból, świąd, obrzęk w miejscu ukłucia)
  • odczyny ogólne: gorączka, brak łaknienia, nadmierna senność lub znaczne skrócenie czasu snu, płacz, rozdrażnienie.
Po szczepionce pełnokomórkowej mogą też wystąpić NOP: przedłużający się, niedający się utulić, płacz dziecka, gorączka, wymioty, czy bladość, drgawki z gorączką lub bez, słaba reakcja dziecka na bodźce zewnętrzne, obniżone napięcie mięśniowe. Zdarzają się też reakcje anafilaktyczne, neurologiczne (1/10 000 dawek) oraz encefalopatie (0-10,5/1 000 000 dawek).
Po szczepionce bezkomórkowej przeciw krztuścowi powyższe ciężkie reakcje występują znacznie rzadziej niż po szczepionce pełnokomórkowej.

dr Paweł  Grzesiowski konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
Pediatra, immunolog, ekspert ds szczepień, kieruje Fundacją "Instytut Profilaktyki Zakażeń" oraz punktem konsultacyjnym szczepień w Centrum Medycznym "ŻELAZNA" w Warszawie.
separator
Wyślij e-mailem
separator separator
Komentarze (0)
avatar
X

Logowanie

avatar

Nie masz jeszcze konta ?

Zarejestruj się




Zapomniałeś hasła?