Babyonline.pl
 
 
Rozwiń menu

Po co szczepić dziecko przeciw pneumokokom?

| 16.07.2014, aktualizacja: 30.11.2016 | 5

Pneumokoki są przyczyną wielu chorób, takich jak sepsa, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc. Od kilku lat jest już przeciw nim szczepionka, ale nie dla wszystkich dzieci bezpłatna. Które dzieci warto zaszczepić - wyjaśnia dr Paweł Grzesiowski, pediatra, ekspert ds szczepień.

separator
Wyślij e-mailem
separator
Oceń :
(4)
szczepienia
fot. Fotolia
SPIS TREŚCI: Zakażenia pneumokokami są najbardziej niebezpieczne są dla najmłodszych dzieci (do 5 lat) oraz dla osób starszych. Pneumokoki występują często w nosie i gardle. Bardzo wiele dzieci jest nosicielami tych bakterii – ponad 25% dzieci wychowywanych w domu i prawie 60% dzieci chodzących do żłobka.

Co to są pneumokoki?

Pneumokoki to bakterie, które bardzo często występują w nosie i gardle u małych dzieci. Dziecko może się nimi zarazić wszędzie, szczególnie łatwo od innych dzieci w żłobku czy przedszkolu, ale także w domu – od rodzeństwa, rodziców, dziadków. Większość małych dzieci jest nosicielami pneumokoków.
Zwykle zakażenia pneumokokami nie powodują niepokojących objawów, jednak w sprzyjających okolicznościach (stan po przebyciu grypy lub innej wirusowej infekcji układu oddechowego) może rozwinąć się choroba: najczęściej zapalenie ucha środkowego, zatok lub płuc.
Zdarza się jednak również, że bakterie przełamują obronę organizmu i przedostają się do krwi, powodując tzw. inwazyjną chorobę pneumokokową, np. zapalenie płuc połączone z zakażeniem krwi, zapalenie otrzewnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, sepsę.

Dlaczego układ odpornościowy dziecka nie zwalcza pneumokoków?

Pneumokoki mają specjalną otoczkę chroniącą je przed układem odpornościowym, dlatego w początkowej fazie zakażenia dziecko nie ma takich objawów, jak gorączka czy wybroczyny. Pojawiają się wtedy, gdy zakażenie już się rozwinęło. Trudniej je wtedy pokonać.
Im młodsze dziecko, tym większe ryzyko zachorowania, a także cięższego przebiegu choroby. Najbardziej narażone na poważne zakażenia są dzieci do 5. roku życia, a szczególnie te najmłodsze, które nie skończyły jeszcze 2 lat.

Jakie są objawy zakażenia pneumokokami?

Objawy zakażenia pneumokokami mogą być różne, w zależności od tego, jaką chorobę wywołają te bakterie. Jeśli jest to zapalenie ucha, objawem jest ból, gorączka, płacz, niechęć do jedzenia. W przypadku zapalenia płuc jest to gorączka, dreszcze, duszność, kaszel.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych objawia się gorączką, bólami głowy, światłowstrętem, nudnościami, wymiotami, sztywnością karku.
Rozwój zakażenia może prowadzić do sepsy, wstrząsu septycznego i niewydolności wielu narządów organizmu.

Jakie mogą być powikłania infekcji pneumokokami?

Powikłaniem infekcji pneumokokami może być utrata słuchu, niedosłuch, padaczka i inne objawy neurologiczne. Inwazyjna choroba pneumokokowa może zakończyć się śmiercią dziecka (śmiertelność w inwazyjnej chorobie pneumokokowej może przekraczać we wstrząsie septycznym 50%, a w zapaleniu płuc z bakteriemią dochodzi do 25%).

Jak szczepić dziecko przeciw pneumokokom?

Chociaż od wielu lat eksperci postulują, żeby szczepienia przeciw pneumokokom znalazły się w kalendarzu szczepień obowiązkowych (czyli były bezpłatne dla rodziców), szczepienie do tej pory nie znalazło się w kalendarzu szczepień obowiązkowych dla wszystkich dzieci. Przyczyną jest brak pieniędzy w budżecie na sfinansowanie powszechnych szczepień dla dzieci.
Jednak stopniowo grupa dzieci, która może być zaszczepiona bezpłatną szczepionką, jest coraz większa. Do końca 2016 r. w Polsce szczepienia przeciw pneumokokom są bezpłatne dla:
  • wcześniaków urodzonych przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub urodzonym z masą urodzeniową poniżej 2500 g,
  • dla dzieci z grup ryzyka od 2. miesiąca życia do ukończenia 5. roku życia (z przewlekłymi chorobami serca, schorzeniami immunologiczno-hematologicznymi, przewlekłą niewydolnością nerek i nawracającym zespołem nerczycowym, pierwotnymi zaburzeniami odporności, chorobami metabolicznymi, w tym cukrzycą, przewlekłymi chorobami płuc, także z astmą, z wadą ośrodkowego układu nerwowego przebiegającą z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, zakażonym HIV, po przeszczepieniu szpiku, przed lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych lub przed lub po wszczepieniu implantu ślimakowego.
Wszystkie dzieci urodzone po 1 stycznia 2017 r. będą bezpłatnie szczepione przeciw pneumokokom.
Czytaj też: To już pewne: od 2017 r. będą bezpłatne szczepionki przeciw pneumokokom

Kiedy najlepiej zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom?

Najlepiej zacząć szczepienie w 6. tygodniu życia. Konieczne będą trzy dawki (każda w odstępie co najmniej 6 tygodni od poprzedniej), a w 2. roku - przypominająca.
Jeżeli początek cyklu szczepień przypada na drugie półrocze 1. roku życia, dziecku podaje się dwie dawki plus przypominającą w 2. roku.
Jeżeli zaczynamy cykl w 2. roku życia, podajemy dwie dawki w odstępie 2 miesięcy.
W przypadku dziecka powyżej 2 lat, podaje się tylko 1 dawkę.
Zalecane jest rozpoczęcie szczepienia jak najwcześniej, ponieważ im młodsze dziecko, tym ciężej może u niego przebiegać choroba pneumokokowa.
 

Czy szczepionka chroni w 100 proc. przed zachorowaniem?

Podanie szczepionki w ponad 90% eliminuje zachorowania wywołane serotypami zawartymi w szczepionce. To nie oznacza wyeliminowania wszystkich zakażeń pneumokokowych. W przypadku pneumokoków trzeba pamiętać, że jest ponad 90 typów (tzw. serotypów) tych bakterii, tak więc, żeby zabezpieczyć dziecko w stu procentach, trzeba by stworzyć szczepionkę chroniącą przed wszystkimi serotypami. Na razie nie jest to możliwe, zwłaszcza, że mogą pojawić się nowe serotypy.
Zdecydowaną większość groźnych zakażeń wywołują jednak tylko niektóre serotypy, te najbardziej agresywne. I to właśnie one znajdują się w składach trzech obecnie dostępnych w Polsce szczepionek.

Jakie szczepionki przeciw pneumokokom są dostępne w Polsce?

W Polsce dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciw pneumokokom. Wszystkie podawane są domięśniowo.
1. Szczepionki skoniugowane (słowo skoniugowana oznacza, że w składzie szczepionki jest specjalne białko, które uruchamia odpowiedź poszczepienną układu immunologicznego). Zawierają oczyszczone polisacharydy otoczkowe 10 lub 13 serotypów  pneumokoków. Dostępne są dwie różne szczepionki skoniugowane:
  • szczepionka trzynastowalentna (PCV13), która zastąpiła szczepionkę siedmiowalentną (PCV7). W jej skład wchodzą polisacharydy otoczkowe następujących serotypów: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F i 23F. Szczepionka jest zarejestrowana dla dzieci od 6 tyg. życia, nastolatków i dorosłych.
  • szczepionka dziesięciowalentna (PCV10). W jej skład wchodzą polisacharydy otoczkowe następujących serotypów 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F i 23F. Szczepionka jest zarejestrowana dla dzieci od 6 tyg. do 5 r.ż. Szczepionki nie chronią przeciw wszystkim serotypom pneumokoków, chronią jednak w Polsce 70-80 proc. serotypów wywołujących ciężkie zakażenia pneumokokowe.
2. Szczepionki polisacharydowe. Zawierają oczyszczone polisacharydy otoczkowe 23 serotypów pneumokoków. Szczepionkę można podawać po 2. roku życia, ale eksperci rekomendują dla dzieci szczepionkę skoniugowaną, ponieważ zapewnia długoletnią pamięć immunologiczną.

Które dzieci nie powinny być szczepione przeciw pneumokokom?

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepień przeciwko pneumokokom jest natychmiastowa reakcja anafilaktyczna, która wystąpiła  po wcześniejszej dawce szczepionki oraz nadwrażliwość na którykolwiek ze składników szczepionki.
Szczepienie należy odłożyć, jeśli dziecko ma ostre zakażenie lub chorobę przebiegającą z gorączką.

Jakie mogą być niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw pneumokokom?

Po każdej szczepionce mogą pojawić się niepożądane odczyny poszczepienne, o każdym takim przypadku trzeba jak najszybciej powiedzieć lekarzowi. Do najczęstszych NOP po szczepieniu przeciw pneumokokom zalicza się odczyny miejscowe: zaczerwienienie, obrzęk, wrażliwość na dotyk, ból w miejscu wstrzyknięcia.
Mogą też wystąpić odczyny ogólne, najczęściej gorączka, rozdrażnienie, niespokojny sen, obniżenie łaknienia, wymioty, biegunka i wysypka.

Czytaj też: Kalendarz szczepień od 0 do 18 lat
dr Paweł  Grzesiowski konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
Pediatra, immunolog, ekspert ds szczepień, kieruje Fundacją "Instytut Profilaktyki Zakażeń" oraz punktem konsultacyjnym szczepień w Centrum Medycznym "ŻELAZNA" w Warszawie.
separator
Wyślij e-mailem
separator separator
Komentarze (5)
avatar

Pinhead
Pinhead | 2016-01-30 23:40 Zgłoś komentarzZgłoś komentarz do moderacji

tytul artykulu "czy wart szczepic", natomiast 3/4 to instrukcje dotyczace sposobu zaszczepienia. na dokladke podpisal sie pod tym ekspert ds szczepien. obiektywizm ponad wszystko!!!

w innych zrodlach znalazlem natomiast informacje, ze te szczepionki sa delikatnie mowiac naciaganiem kasiory, bo... poszukajcie sobie sami. czytanie nie boli, choc psuje wzrok :)

Odpowiedz

rico
rico | 2015-09-06 23:46 Zgłoś komentarzZgłoś komentarz do moderacji

niby dają becikowe haha, jasne, ale odbierają na szczepionki jeszczcze trzeba dopłacic, nic nie ma w polsce za darmo. złodzieje i tyle,,

Odpowiedz

Evunia10
Evunia10 | 2015-03-18 22:25 Zgłoś komentarzZgłoś komentarz do moderacji

zapomnieli dopisać ,ze bardzo częstym NOP_em jest zapalenie płuc

Odpowiedz

53basik
53basik | 2015-03-06 14:25 Zgłoś komentarzZgłoś komentarz do moderacji

Od zawsze byłam zwolenniczką szczepień.Ale teraz zastanawiam się skąd rodzice mają wziąść pieniądze na te dodatkowe szczepienia.Mój drugi wnusiu urodził się 10 lutego.Jesteśmy bardzo szczęśliwi ale skąd wziąść pieniądze ? Słyszę , żeby zaszczepić na te dodatkowe szczepienia trzeba by zapłacić około 1000 zł. Jest to kwota bardzo duża i nie każdego stać na to.Kiedyś szczepienia były finansowane a teraz płać albo płacz .Rzeczywistość jest bardzo niesprawiedliwa.

Odpowiedz Pokaż odpowiedzi

adam 63
adam 63 | 53basik | 2016-11-27 14:25 Zgłoś komentarzZgłoś komentarz do moderacji

Kobieto, może sama zaszczepisz się tymi wszystkimi szczepionkami ,zwiększonymi odpowiednio do swojej wagi,bo te z dzieciństwa juz dawno nie działają. Kiedyś szczepień było zaledwie kilka. Biedny wnusio.

Odpowiedz
X

Logowanie

avatar

Nie masz jeszcze konta ?

Zarejestruj się




Zapomniałeś hasła?