Babyonline.pl
 
 
Gry
Rozwiń menu

Encyklopedia zdrowia w ciąży

A B C D E G K L Ł M N O P R S T W Z Ż Wszystkie

Wody płodowe (płyn owodniowy)

Wody płodowe (przez ginekologów nazywane bardziej fachowo płynem owodniowym) to nie zwykła woda. Oprócz drobinek mazi płodowej, złuszczonych komórek i produktów przemiany materii zawiera również substancje odżywcze: glukozę, białka i tłuszcze.

Dzięki tym ostatnim powstaje surfaktant – substancja niezbędna do rozwoju i prawidłowego funkcjonowania pęcherzyków płucnych malucha.

Funkcje
Wody płodowe są zawsze świeże – podlegają nieustannej wymianie. Ich wytwarzaniem i wchłanianiem zajmuje się nabłonek owodni (błony płodowej otaczającej maleństwo). Płynu przybywa i ubywa również dlatego, że dziecko połyka wody płodowe, a także robi siusiu. Dzięki wodom maleństwo ćwiczy umiejętności, które przydadzą mu się po przyjściu na świat – połykanie i ruchy oddechowe. Wody służą też do transportowania substancji odżywczych i produktów przemiany materii.
Objętość płynu owodniowego zmienia się w trakcie ciąży. Na początku jest go bardzo niewiele – w trzecim miesiącu wystarcza 5-10 ml. Z czasem wód przybywa. Malec może w nich swobodnie fikać koziołki niemal do samego końca ciąży. Dopiero około 37. tygodnia wytwarzanie płynu się zmniejsza, a w macicy robi się coraz ciaśniej.

Ile wód?
Wygląd i ilość wód płodowych mówią bardzo wiele o kondycji i zdrowiu dziecka. Zdarza się (mniej więcej u jednej kobiety na sto), że płynu owodniowego jest za mało lub za dużo. W pierwszym przypadku mówi się o małowodziu (poniżej 200 mililitrów), w drugim o wielowodziu (powyżej dwóch litrów). W obu sytuacjach trzeba ustalić, dlaczego tak się dzieje, ponieważ taki stan może stanowić zagrożenie dla dziecka. Bywa i tak, że nieprawidłowa ilość wód nie wiąże się z żadnymi problemami – każda ciąża jest inna i nie wszystko można zmieścić w ogólnych normach. Ilość płynu owodniowego można ocenić podczas badania USG.
Skóra malucha bez problemu znosi ciągły kontakt z cieczą. Zabezpiecza ją tłusta, biaława maź płodowa, która niczym wodoodporny krem nie dopuszcza do niej wilgoci. Z czasem ochrona przestaje działać i urodzony po terminie porodu malec może mieć zmacerowaną, tzn. pomarszczoną skórę. Jeśli zaś przyjdzie na świat zbyt szybko, warstwa mazi będzie nieco grubsza.

Gdy wody odpływają
To znak, że zaczyna się poród (choć do chwili narodzin może minąć jeszcze nawet kilkanaście godzin). Wody płodowe powinny być przejrzyste. Jeśli mają inny kolor, przyszła mama musi natychmiast trafić do lekarza. Np. kolor zielony może świadczyć o tym, że są zanieczyszczone smółką (pierwszą kupką niemowlęcia), co wiąże się z niedotlenieniem dziecka.
Jeśli odejdą wody, trzeba jechać do szpitala nawet wówczas, gdy nie mają niepokojącej barwy albo gdy ciężarna nie odczuwa skurczów. Wypływanie płynu owodniowego świadczy o tym, że pękł pęcherz płodowy. A skoro nie jest już szczelny, przestał chronić płód. Bakterie z pochwy mają wówczas zielone światło: mogą zawędrować do macicy i zainfekować maleństwo. Jeśli wody odpływają w terminie okołoporodowym, w obawie przed zagrażającą infekcją trzeba czasami ciążę zakończyć poprzez wywołanie akcji porodowej. Gdy odpływają przedwcześnie, przez pewien okres podaje się ciężarnej antybiotyk, który chroni nienarodzone dziecko przed bakteriami. Mama i maleństwo zyskują w ten sposób trochę czasu, który można wykorzystać, podając preparat przyśpieszający dojrzewanie płuc dziecka.

Jak na podstawie badania płynu ocenia się stan malca?
Dziecko wciąga do płuc płyn owodniowy i potem go oddaje. Dzięki temu można skontrolować – badając płyn owodniowy pobrany przez nakłucie brzucha mamy (amniopunkcja) – w jakim stanie jest maleństwo, np. czy jego płuca są już dojrzałe. Badanie płynu pozwala też wykryć niektóre wady genetyczne. Oglądanie płynu owodniowego to tzw. amnioskopia (pozwala określić kolor: zielony może świadczyć o niedotlenieniu, żółty o konflikcie serologicznym, brunatny – o śmierci wewnątrzmacicznej).

Tekst: Dorota Pierzchalska
Konsultacja: Anna Durko, położna, pracownica Zakładu Dydaktyki Ginekologiczno-Położniczej Akademii Medycznej w Warszawie
X

Logowanie

avatar

Nie masz jeszcze konta ?

Zarejestruj się




Zapomniałeś hasła?