Babyonline.pl
 
 
Rozwiń menu

"Zabawa jest pracą dziecka" - żłobek wg Marii Montessori

| 20.07.2016, aktualizacja: 05.09.2016 | 0

W żłobku Montessori podejście do edukacji dziecka bardzo różni się od tradycyjnego. Główną zasadą jest tu podążanie za dzieckiem i szacunek dla jego indywidualności. Zobacz, jak wygląda żłobek Montessori od środka.

separator
Wyślij e-mailem
separator
Oceń :
(2)
dziecko w żłobku Montessori
fot. fotolia.com
Żłobek Montessori bardzo różni się od tradycyjnego żłobka. Chociaż cele edukacji dzieci w jednym i drugim są zbliżone, droga do nich jest inna. Żłobek Montessori od A do Z jest zorganizowany w ten sposób, żeby przede wszystkim rozwijać niezależność i samodzielność dziecka. To oznacza, że w zasadzie nie ma tu czynności, której dziecko nie mogłoby wykonać samo. Cała przestrzeń jest dostosowana do wzrostu i możliwości rocznych, 2-letnich i 3-letnich dzieci, a nauczyciel jest łącznikiem między nimi a otoczeniem. 

Na czym polega metoda Montessori?

Metoda Montessori nie jest gotowym programem, według którego nauczyciel prowadzi dzieci. Jest raczej na odwrót – to dzieci pracują w tym obszarze, który je akurat interesuje, a nauczyciel za nimi podąża. Obserwuje, a następnie przygotowuje otoczenie. Założenie jest takie, żeby pokazywać dziecku, jak się wykonuje poszczególne czynności, np. zmywa naczynia, ale go nie wyręczać w tym, co potrafi zrobić samo.

Dr Maria Montessori – włoska lekarka i pedagożka – opracowała swoją metodę kształcenia dzieci ponad 100 lat temu. Z jej naukowych obserwacji rozwoju dzieci korzystają dziś nauczyciele na całym świecie. Co jest w niej takiego wyjątkowego? Założenie, że dziecko uczy się samo z siebie. Potrzebuje do tego tylko odpowiednio przygotowanego otoczenia. Pierwowzorem było założone przez Marię Montessori w 1907 roku w Rzymie pierwsze Casa dei Bambini ("dom dzieci").   

Organizacja przestrzeni w żłobku Montessori

Uporządkowanie i spokój to dwa hasła przewodnie, którym podporządkowane jest całe urządzenie żłobków i przedszkoli Montessori. Dzięki jasnemu podziałowi przestrzeni dzieci łatwo się w niej odnajdują i zaspokojona jest ich naturalna potrzeba porządku. Meble i wszystkie inne przedmioty są na takiej wysokości, że dziecko może samo po nie sięgnąć i skorzystać. W żłobku Montessori nie znajdziemy szafek zamkniętych na klucz czy wysoko zamontowanych półek. Wszystko jest pomyślane w ten sposób, żeby dziecko było bezpieczne i samodzielne. Przestrzeń podzielona jest na działy edukacji Montessori:
  • Kącik życia praktycznego – tu dzieci uczą się dbania o siebie i otoczenie, np. dmuchania nosa, czyszczenia butów, zamiatania, przygotowania posiłku, podawania do stołu. 
  • Kącik sensoryczny – tu dzieci mają do dyspozycji materiały rozwojowe doskonalące zmysły np. puszki szmerowe, woreczki zapachowe (np. z cynamonem, goździkami), kawałki materiałów o różnych fakturach itp.  
  • Kącik matematyczny – tu dzieci zapoznają się z sekwencją, symbolami cyfr i pojęciem ilości. 
  • Kącik sztuki i kultury – W tym kąciku dzieci zapoznają się też ze zwyczajami i kulturą swojego kraju oraz innymi kulturami, z którymi mają styczność (np. gdy któreś dziecko jest innego pochodzenia). Tu odbywa się praca z gliną, malowanie, tu jest też miejsce na taniec i grę na instrumentach. Jest tu też obecne w każdej placówce Montessori zwierzątko. Dzieci uczą się dbać o przyrodę. 
  • Kącik językowy – tu znajdują się przede wszystkim książki, ważne, by miały prawdziwe fotografie. Często dzieci w żłobkach i przedszkolach Montessori mają kontakt z jakimś językiem obcym – zależy to od oferty danej placówki. 
Oprócz tego jest też przestrzeń na tzw. dużą motorykę, czyli głównie wspinanie się i zjeżdżanie na specjalnie przygotowanych do tego materacach i konstrukacjach drewnianych oraz ogródek, w którym zazwyczaj mogą sadzić rośliny i o nie dbać. 

Organizacja zajęć w żłobku Montessori

Są dwa momenty, w których grupa zbiera się razem: powitanie w kółeczku i posiłek. Przez resztę czasu dzieci zajmują się tym, co same wybiorą. Obowiązuje zasada dowolności wyboru pracy, dopóki przestrzegane są warunki "niczego nie niszczymy i nikogo nie krzywdzimy". 

Maria Montessori uważała, że dziecko od początku pracuje, nawet gdy wydaje się nam, że się "tylko bawi". Jego mózg wtedy intensywnie pracuje i rozwija się. Np. przesypując kaszę z jednego naczynia do drugiego, ćwiczy koordynację ręka-oko, rozwija zmysł słuchu, czuje ciężar naczynia itd. Uważała też, że dzieci wolą robić rzeczy "pożyteczne" i prawdziwe niż bawić się tradycyjnymi zabawkami. W myśl tego założenia, żłobek Montessori jest wyposażony w wiele sprzętów codziennego użytku, tylko mniejszych. Dzieci chętnie kroją owoce małymi (bezpiecznymi dla nich) nożami, zmywają małe szklanki i miseczki, zmiatają okruchy ze stołu małymi zmiotkami itd. W ten sposób też ćwiczą koordynację i uczą się samodzielnie wykonywać podstawowe codzienne czynności.  

Sprzęty są prawdziwe – noże, szklanki, szczotki. Wszystko jak w życiu, tylko mniejsze. Dzieci nie robią sobie krzywdy, bo mają jasno powiedziane co do czego służy i jak należy się tym posługiwać. Tak samo materiał rozwojowy, który znajduje się w poszczególnych strefach, ma jasno określone przeznaczenie. Każdy przedmiot uczy konkretnej umiejętności lub zapoznaje dziecko z konkretnym pojęciem. Np. klocki do budowania wieży służą wyłącznie do budowania wieży. Są w jednym kolorze i nie dźwięczą, dzieci nie uczą się na nich liczyć itp. Materiały są ułożone na półkach od najłatwiejszych do najtrudniejszych, w koszyczku lub na tacy i dziecko wie, że właśnie tam powinno je odłożyć. Jest pełna jasność co do zasad panujących w przestrzeni, dlatego dzieci nie czują się zagubione i łatwo koncentrują się na aktywności. "Tam panuje taki spokój" – podsumowuje Magda Skotnicka, dyplomowana nauczycielka Montessori.

Praktyczne pytania o żłobek Montessori

  • Liczebność grup – w żłobku przeważnie jest to 1 dorosły na 5-8 dzieci. Dużo zależy od warunków lokalowych, np. czy przy sali jest łazienka i samych dzieci, np. czy nie mają zaburzeń rozwojowych. 
  • Wiek dzieci – częstym kryterium przyjęcia dziecka do żłobka jest umiejętność chodzenia. Niektóre żłobki jasno określają, że przyjmują dzieci od 12. lub 18. miesiąca życia, ale są też miejsca dla młodszych dzieci.
  • Posiłki – w zależności od ustaleń, mogą być gotowane na miejscu, przywożone przez firmę cateringową lub przynoszone przez rodziców. 
  • Alergie, niepełnosprawność, zaburzenia rozwoju – nie są przeszkodą w przyjęciu dziecka do żłobka Montessori, ale zazwyczaj trzeba ustalić takie kwestie indywidualnie.
  • Rekrutacja – jeżeli już, to rekrutacji poddawani są rodzice. Zespół żłobka zazwyczaj chce się upewnić, czy są otwarci na ten model wychowania i edukacji dziecka. 
  • Pieluchy – przyjmowane są dzieci załatwiające się w pieluchę, ale w żłobku nie ma nocników, tylko toaleta dziecięcych rozmiarów. Dziecko z czasem uczy się korzystać z sedesu. 
  • Zabawki – nie ma zabawek w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, ale jest wiele materiałów rozwojowych i przedmiotów, które wspomagają rozwój dziecka. Każdy (oprócz naczyń) w 1 egzemplarzu. 
  • Cena – zależy od wielkości miasta i dodatkowej oferty żłobka. Zdarzają się w Polsce państwowe placówki Montessori.

Konsultacja tekstu: Magdalena Skotnicka - dyplomowana nauczycielka Montessori

Zobacz też:
separator
Wyślij e-mailem
separator separator
Komentarze (0)
avatar
X

Logowanie

avatar

Nie masz jeszcze konta ?

Zarejestruj się




Zapomniałeś hasła?